Tagarchief: Vrijders Marijke

Infosessie over beleid maken met kennis van gedrag(spsychologie)

Op dinsdag 16 december 2014 in de namiddag organiseerden de SERV en de departementen DAR (team Communicatiebeleid & Stafdienst Vlaamse Regering), BZ (Wetsmatiging) & LNE (afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, dienst Beleidsvoorbereiding en -evaluatie) een infosessie voor Vlaamse ambtenaren over hoe inzichten uit de gedragpsychologie en noties als keuze-optimalisatie kunnen worden toegepast om succesvol beleid te maken.

  • Dat rijmt met de Beleidsnota 2014-2019 Algemeen Regeringsbeleid, strategische doelstelling SD 5, operationele doelstellingen ofte OD’s 1 & 2: “Inzicht in drempels en hefbomen om de effectiviteit van het beleid en de communicatie van de Vlaamse overheid te versterken.”
  • Ook in de beleidsnota Omgeving (2014-2019 / pdf van 16 MB) komen ambities ter sprake als “verdieping van kennis over gedrag” en “leren uit principes van de gedragseconomie”.

Tijdens de sessie (in het Ferrarisgebouw in de Brusselse Noordwijk) was er ruimte voor vragen, samen nadenken & dialoog. Onderaan deze blogpost vindt u de presentaties als bijlage (pdf van 2,3 MB), een ter plekke geschreven verslag van Marijke Vrijders met een paar aanvullingen door Patrick Vandenberghe, beiden van het team Communicatiebeleid, en ook een hele reeks relevante links, bv. naar de Nederlandse kabinetsnota van 2014-12-04.

We hadden twee experten van de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan boord, een Vlaamse experte in keuze-optimalisatie en een Vlaming die erg vertrouwd is met hoe het Britse Behavioural Insights Team (BIT) opereert:

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Over olifantenpaadjes sprinten naar catalogi met user stories?

Pleidooi voor structureler werken met user stories en mystery shopping – een persoonlijke column door Patrick Vandenberghe, afdeling Communicatie (Vlaamse overheid)

“Het feestje is niet langer bij het product maar bij de consument, en als merk moet je tegenwoordig proberen deel te hebben aan hùn feestje.” Welke Belgische reclamemaker was het ook weer die dat zei? Zijn intro was iets als “‘Vroeger ging reclame over consumenten het gevoel geven dat een merk een feest was waar ze bij wilden zijn, maar vandaag lukt dat enkel nog voor merken als Martini.” [‘k Ben de exacte quote & bron vergeten, excuseer.]

Feestende burgers? Gelijk hebben ze. “En dan maandagmorgen eerste werk dat dossier regelen, bij de provider of die andere grote organisatie. Als dat maar snel geregeld geraakt.” Of ze nu veel energie hebben of moe zijn van de kater of ’n burnout: bitter weinig burgers vinden het fijn om dingen te moeten uitvissen of aanvragen of regelen. Laat staan dat ze zelfs de meest opgeleukte sites ook boeiend vinden. Zeg ’s eerlijk: wie wil zich graag o zo grondig documenteren en dan gezellig procedures doorlopen? “Plug ’n play is de norm, regel het mij aub automatisch, weten jullie niet alles al? Er zijn leukere dingen of belangrijkere.” [Denk ook aan hoe de verenigingen waar mensen in armoede het woord nemen boven alles automatische rechtentoekenning vragen – meer zekerheid en comfort, minder vermoeiend gepieker.]

Mensen hebben geen tijd of geen zin, laat ons daar maar wat vaker van uitgaan. Of ze nu decision fatigue (beslismoeheid), CPA, CVS of RSI hebben of “gewoon” drukbezet CEO zijn van hun eigen leven: geen omweg AUB is de boodschap. Kon het allemaal maar zo simpel als “Abracadabra zei u? Ja geef mij Abracadabra, gratis of goedkoop, en zorg dat de databescherming in orde is en dan zal ik het per kerende bevestigen en vervolgens vol vertrouwen doorgaan met mijn leven.” [Het A-stad project lijkt alvast in die richting te gaan: “Als je op je profiel aangeeft dat je een huis bezit, zal je spontaan door de stad op de hoogte worden gebracht van bepaalde renovatiepremies waar je recht op hebt” zegden Gerrie Smits en Michaël Thys in de Standaard van 2014-01-11 (p. 38). Benieuwd!]

Des mensen : lettergrepen inslikken, afko’s sms’en, olifantenpaadjes nemen … Weinig mensen die niet warm worden van Jan-Dirk van der Burgs fotoboek (3e druk alweer, 1e d.d. 2011-05-01, ISBN 9789089102591), fotowedstrijd & filmpje. Hetzelfde geldt trouwens voor David Helbichs bejubelde Belgian solutions volume 1” (Gent: MediuMER 2013, ISBN 9789491775130) met als motto “Not every solution is the answer to a problem”. Verhalen van mensen die tegen het systeem botsen of het omzeilen, zo goed en zo kwaad als ze kunnen, wekken sympathie. Behalve bij bestuurders? “Leggen we niet te veel eieren onder die veeleisende burger-klant” lees je soms als het gaat over “een burger voor wie het nooit goed is, die dermate op hol geslagen lijkt dat ie wellicht nooit nog tevreden kàn zijn?” [Veralgemeningen, excuses.]

Tegenzet: moeten we niet ophouden hen tot olifantenpaadjes te dwingen? Of hen te confronteren met processen of producten [hallo treinbegeleider met tijdrovende terminal] die in hun ogen allang achterhaald zijn omdat ze het elders beter gewend zijn? Extreme usability is de norm aan het worden. Punt.

User stories zijn volgens mij de missing link anno nu. We moeten er structureel mee werken om bij te benen & bij te blijven. En ze horen thuis in de conceptfase. Niet pas bij de pretest, maar al van in het prille begin.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Discussie 1: overheidscampagnes als slaappillen?

In welk bedje zijn onze overheidscampagnes ziek? Om te beginnen zijn er te veel (wat wil je, met zoveel beleidsniveaus en ministers?), waardoor de mediadruk per campagne verpietert tot onder een niveau dat een minimale zichtbaarheid waarborgt. Jammer genoeg worden de beperkte investeringen ook niet gecompenseerd door creatieve impact. Ik vraag me soms af bij welke reclamebureaus onze overheden hun slaapverwekkende campagnes blijven vinden? En dat in een land met een creatieve gemeenschap die op alle internationale podia belangrijke onderscheidingen krijgt. Ten slotte is er het povere conversatiegehalte van de betrokken campagnes. Van enige interactie met de betrokken doelgroepen, bijvoorbeeld via de sociale media, is geen sprake.

Waar de federale overheid niet thuis geeft als het aankomt op de evaluatie van eigen campagnes, gaat de Vlaamse regering daar wel op in, ergens diep verborgen in haar jaarverslag 2012. De kritiek is striemend: de externe campagnes krijgen een schamele 5 op 10 van de eigen beleidsmedewerkers en communicatiespecialisten. Onduidelijke strategie, flinterdunne creatie en onbestaande opvolging van de resultaten, klinkt het vernietigende eindoordeel.

Natuurlijk zijn er ook oplossingen, maar daarvoor is visie en daadkracht nodig. En die gedragen moet worden door regeringsleiders en topambtenaren. Zolang communicatie met de burger voor hen een futiele bijzaak is, zal er maar weinig veranderen. Ik permitteer mij om met mijn bescheiden ervaring enkele aanbevelingen te formuleren. […]

U kunt Marcs vier aanbevelingen daar lezen …  Ze liggen alleszins in lijn met waar we binnen de Vlaamse overheidscommunicatie naar toe willen. Vandaar ook ons kwaliteitsverbeteringsproject. Ons artikel over de nulmeting van de kwaliteit van het communicatiebeleid in het Communicatiejaarverslag 2012 van de Vlaamse Regering vindt u als volgt: Start > Algemeen communicatiebeleid > Nulmeting van de kwaliteit van het communicatiebeleid.

Wat is uw mening over meer streven naar communicatiestrategieën “per groot maatschappelijk thema”? Werken we wel genoeg met raamcontracten? Wat denkt u als u de kritiek leest over een “verpieterde mediadruk” die leidt tot “onvoldoende zichtbare campagnes” met een gebrekkige “creatieve impact” en “te pover conversatiegehalte”? Wat denkt u over uitdagingen als het verbeteren van de strategie van overheidscampagnes of het beter opvolgen van campagneresultaten?

Graag uw reacties hieronder …

Getagged , , , , , , , , , , , , , , ,

We zijn zo slecht nog niet. Over kiezen voor een positief mensbeeld

Detail van de omslag van het "Deel je rijk" rapport van de Nederlandse Rijksoverheid (2013-06-27).

We zijn zo slecht nog niet – over kiezen voor een positief mensbeeld door Marijke Vrijders, afdeling Communicatie (Vlaamse overheid)

In de boeken die ik de laatste weken las voor dit project, vond ik een hoofdstukje dat me spontaan een beetje rechter deed zitten: een pleidooi om onze communicatiestijl te baseren op een positief mensbeeld.

Het boek in kwestie is Congruente overheidscommunicatie – aansluiten bij communicatiebehoeften van burgers van Hans Siepel, Frank Regtvoort, Gerald Morssinkhof & Floor de Ruiter (Bussum : Coutinho 2012, ISBN 9789046902943). De auteurs schetsen de veranderingen in de samenleving en stellen dat die zo groot zijn dat we naar een nieuw paradigma moeten in de overheidscommunicatie. Ze maken dat – na de lange schets – uiteindelijk concreet door aan te knopen bij de acht waardensystemen van Clare W. Graves en komen in het laatste hoofdstuk zelfs tot een nieuw standaardwerkproces voor overheidscommunicatie. Tussendoor doen ze de lezer (mij althans) even slikken door te tonen dat onze overheidscommunicatie nog veel meer dan we zelf denken uitgaat van een interne oriëntatie (het eigen belang). Het woord ‘loslaten’ valt.

Ik durf nog niet goed beoordelen wat het boek waard is, het moet nog wat bezinken en naast andere worden gezet. Maar dat stukje over het oude mensbeeld waar we vanaf moeten, dat wil ik hier alvast even samenvatten. De auteurs baseren zich voor dit deel op onderzoeken van Marcel Ham en Imrat Verhoeven (“Brave burgers gezocht – de grenzen van de activerende overheid“, Amsterdam: TSS tijdschrift voor Sociale Vraagstukken 2010, Jaarboek nr. 11, ISBN 9789055158607) en Gabriël J.M. van den Brink (“Eigentijds idealisme“, Amsterdam University Press 2011, ISBN 9789089643650, en, als redacteur, De Lage Landen en het hogere“, Amsterdam University Press 2012, ISBN 9789089643582).  

Sinds de verlichting heeft zich een bepaald mensbeeld ‘gezet’ in het bestaande wetenschappelijk paradigma en bijgevolg in het publieke discours. Verlichtingsdenkers gebruikten de ratio en de empirische wetenschap om de maatschappij ten goede te veranderen. De wereld van de materie, het empirisch waarneembare, was voor hen de enige werkelijkheid, ook emoties en andere processen in het menselijk brein. Wie we ten diepste zijn, moet vanuit een materialistische visie beantwoord worden, was het idee. Darwin heeft een belangrijke aanzet gegeven tot de inkleuring van onze identiteit: we zijn het resultaat van een evolutionair, biologisch-materialistisch proces. De mens is in wezen uit op eigenbelang, zelfoverleving en succes. De homo economicus.  

Maar stilaan tenderen we weer naar een nieuw en positiever mensbeeld. We merken weer op hoeveel mensen loyaal, vrijwillig en in eigen tijd in de weer zijn voor de samenleving. In onderzoeken worden vooral ideële waarden genoemd als antwoord op de vraag wat echt belangrijk is in het leven. Velen werken niet om rijk te worden, maar om van betekenis te zijn. Instituten en vastomlijnde leerstellingen hebben dan wel afgedaan, maar spirituele en morele beginselen spelen wel degelijk een grote rol. Het beeld van een maatschappij van calculerende burgers die winstmaximalisatie als de kern van het samenleven beschouwen, klopt niet.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , ,

Over ons

Ons kernteam bestaat uit drie communicatie-adviseurs van het team Communicatiebeleid (cluster Transversaal Beleid) van het departement Kanselarij en Bestuur (voorheen de afdeling Communicatie van het departement Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid (DAR)) van de Vlaamse overheid (hier meer over het waarom van deze bloghier meer over wie wij zijn en hier meer over de structuur van de Vlaamse overheid):

 

Projectgroep Visie en strategie Vlaamse overheidscommunicatie (2013-2014): het kernteam aangevuld met

  • Seppe Dams, advisieur organisatie-ontwikkeling, Agentschap voor Overheidspersoneel (AgO)
  • Lieve De Brabandere, communicatie-adviseur, communicatieteam DDAR, afdeling Communicatie (DAR)
  • Ewoud Monbaliu, zaakvoerder Levuur
  • Tine Schouteden, stagiaire, Arteveldehogeschool Gent (tussen 2014-03-27 en 2014-07-02)
  • Stef Steyaert, zaakvoerder Levuur (tussen 2013-11 en 2014-02)
  • Leen Van Lindt, coöperant Levuur (van 2014-03-01 t.e.m. 2014-04-01).

 

Stuurgroep bij dat project: de projectgroep aangevuld met

  • Julie Clément, communicatieverantwoordelijke Vlaams Parlement
  • Tamara De Bruecker, marketingdirecteur De Lijn
  • Paul De Ligne, communicatieverantwoordelijke Vlaamse Landmaatschappij (VLM)
  • Nancy De Vogelaere, afdelingshoofd Informatie en Communicatie bij het Agentschap voor Onderwijscommunicatie
  • Josée Lemaître, administrateur-generaal van de Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR)
  • Karl Musschoot, afdelingshoofd Communicatie (DAR)
  • Martin Ruebens, secretaris-generaal van het departement DAR
  • Tine Van den Heuvel, teamhoofd Inhoud en Vorm, afdeling Vlaamse Infolijn (DAR) tot 2014-01-27
  • Bart Weekers, Vlaams Ombudsman (Vlaams Parlement).

 

Getagged , , ,
%d bloggers liken dit: