Tagarchief: overheidscommunicatie

Twee nieuwe LinkedIn groepen

Uitsnede (detail) uit de foto "Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling" van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Originele foto: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stone_Elephant_Road_-_elephants_-_P1060468.JPG (http://flande.rs/i3)

Uitsnede (detail) uit de foto “Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling” van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Meer info: http://flande.rs/i4

Na de LinkedIn groep “Communicatiemedewerkers bij de Vlaamse overheid” (enkel bedoeld voor die categorie Vlaamse ambtenaren, sorry) hebben we er bij de afdeling Communicatie zopas twee nieuwe opgericht :

  1. de LinkedIn groep “Sociale marketing, nudging, keuze-architectuur en gedragspsychologie in de overheids- & non-profitsector
  2. de LinkedIn groep “Participatie en interactieve beleidsvorming“.

Beide groepen zijn open voor niet-ambtenaren. Dat rijmt met deze OESO-aanbeveling uit 2012 ;-) met name “2. Adhere to principles of open government, including transparency and participation in the regulatory process”. Meer daarover op www.oecd.org/gov/regulatory-policy/recommendations-guidelines.htm (met daar deze pdf van 564 kB).

En tot slot: in dit artikel vindt u meer nuttige links over open policy making e.d. in de buurlanden, en nog meer wegwijzers naar artikels en sites over de onderwerpen van beide groepen.

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

ToeComSt-stakeholderforum op 2014-04-01

Project Visie en strategie Vlaamse overheidscommunicatie 2014-2020 : detail uit de tekening van Els Vrints van Visual Harvesting (in onderaanneming van Levuur) met de visuele oogst van het stakeholderforum op 2014-04-01. Voor de volledige tekening, zie https://toecomst.com/?attachment_id=1729 (pdf van 203.587 kB) of https://toecomst.files.wordpress.com/2014/04/toecomst20140401oogst.jpg (jpg van 15.701 kB). Bestanden = eigendom van de afdeling Communicatie (DDAR) van de Vlaamse overheid.

Project Visie en strategie Vlaamse overheidscommunicatie 2014-2020 : detail uit de tekening van Els Vrints met de visuele oogst van het stakeholderforum op 2014-04-01. Voor de volledige tekening & meer info, zie https://toecomst.com/?attachment_id=1734

Stakeholderforum van het project Visie en strategie Vlaamse overheidscommunicatie 2014-2020) op 2014-04-01: de aanwezigen hadden gelijk. Verslaggeving volgt … Ondertussen vindt u alvast het visuele verslag van de oogst via de link hierboven … en losse impressies en statements via https://twitter.com/search?q=toecomst – zie ook de tweetroll helemaal onderaan deze #toecomst.com blog!

Het werkdocument met mogelijke doelstellingen en strategieën dat als input diende voor het forum gisteren kan hier worden gedownload (en het inspiratieboekje voor de deelnemers hier). Het geldt tevens als tussentijds rapport dat het project tot voor het stakeholderforum samenvat. Het is GEEN blauwdruk van de beleidsnota.

De belangrijkste referenties in ons project #toecomst nog even opgelijst:

Terzijde: ondertussen staan alle pdf’s alweer online nadat ze zo plots verdwenen waren uit de blogposts door iets rààrs in WordPress … Zie ook onze categorie Verslaggeving.

Getagged , , , , , , , , , , , ,

Discussie 7: de communicatieprofessional van de toecomst

De CommunicatieParade gevisualiseerd door Aletha Steijns van de Nederlandse Auditdienst Rijk.

De CommunicatieParade gevisualiseerd door Aletha Steijns van de Nederlandse Auditdienst Rijk.

Wat staat er in het functieprofiel van de communicatieprofessional van de toekomst?

Worden we specialisten of generalisten?

Strategen of excellente uitvoerders?

Werken we ook op zondag?

En zitten we dan nog bij een afdeling Communicatie of zijn we eenpitters bij beleids- en uitvoeringsafdelingen?

Welke kennis en vaardigheden heb je dan nodig?

Waar is de toekomst al begonnen en hoe kunnen we daarvan leren?

Vragen die al opdoken in ons ToeComSt project … en ze leven ook in Nederland. Miriam van Staden, kennisadviseur bij de Nederlandse Academie voor Overheidscommunicatie (Ministerie van Algemene Zaken) schreef er een artikel over voor Communicatieparadenaar aanleiding van het jaarlijkse congres van de academie in 2013. U vindt de pdf (4 blz., 895 kB) met als titel Het feest dat ons werk is via: www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/publicaties/2014/02/03/artikel-het-feest-dat-ons-werk-is.html ! (Dankuwel Nederlandse collega’s, met name Udo Hoeke!)

Wat denkt ù ervan? Wat moet er in de toecomstige vacatures en functiebeschrijvingen staan? Graag uw reacties onder deze blogpost!

Lees verder

Getagged , , , , , , ,

GastPost: Frank Goetmaeckers over Harry Potter, silo-denken en kennisoverdracht

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Back to basics: kennisoverdracht zonder gadgets door Frank Goetmaeckers, communicatiespecialist bij f-twee, dat de voorbije 27 jaar vooral de overheid als klant had. Hij nam deel aan de brainstorm op 20 januari en … wenst zich te excuseren.

“De Vlaamse communicatoren zijn zoals hun collega’s happig op de laatste gadgets: nudges, crowd surfing, second screen, gamification … Maar ik vrees dat de Vlaamse overheid eerst nog andere welpjes te temmen heeft. De werkstructuur in eigen huis rammelt.”

Ik werk in een stad die het woord ‘allochtoon’ verboden heeft. De begrafenisstoet die door de straten trok – inclusief doodskist en rouwkransen – had een hoog Harry Potter-gehalte. Spreek de magische woorden uit en poef, het probleem verdwijnt. Straffer nog, alle Voldermorts-nog-aan-toe. Spreek een magisch woord niet meer uit, en poef, het probleem verdwijnt. In het Gentse stadhuis zitten krachtiger tovenaars dan in heel Zweinstein samen!

We kunnen daar wat lacherig over doen, maar eigenlijk moeten we applaudisseren en de case van nabij volgen. Het Gentse college volgt immers gewoon de nieuwste tendensen in de communicatietheorie: ‘gedragsverandering door campagnes’. De theorie is intrigerend en kwam ook snel bovendrijven in de workshop die de Vlaamse overheid organiseerde, om de toekomstige Vlaamse communicatiestrategie te bespreken.

Het prettige aan dergelijke workshops is dat je een bende specialisten samen zet, die gezellig over het nieuwste gadget keuvelen. Pas achteraf, in de auto huiswaarts, overvalt je de vraag: ‘dat was leuk, maar heeft onze gastheer zich ook geamuseerd?’ Ik vrees er voor. Daarom wil ik nog snel wat extra’s aandragen.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Rein van Gisteren over de reikwijdte van overheidscommunicatie

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Detail van de papieren aangifte van de personenbelasting 2012 van de federale overheidsdienst Financiën

De reikwijdte van overheidcommunicatie … door door Rein van Gisteren, zelfstandig communicatieadviseur in Hoeilaart

Overheidscommunicatie betreft op deze site het communicatiebeleid van de Vlaamse overheid. Daar zal iedereen het snel over eens zijn.

A. Maar beperken we ons bij dit begrip tot de externe contacten van ministers en hun communicatieambtenaren?

B. Of is het aandachtsgebied ruimer: omvat overheidscommunicatie alle contacten van alle ambtenaren?

Het is goed om hier duidelijkheid over te hebben als we in gesprek gaan over ‘overheidscommunicatie’.

A. In de traditionele visie op overheidscommunicatie houden communicatiespecialisten van de overheid zich alleen bezig met perszaken, met ghostwriting, advertenties, beleidspresentatie, concerncommunicatie, gebiedspromotie, crisiscommunicatie en thema’s als huisstijl, sponsoring en promotie. [Veel van deze ‘communicatie’ betreft in feite informatieverstrekking (éénrichtingsverkeer). Slechts op metaniveau is er sprake van interactie (tweerichtingsverkeer).]

Lees verder

Getagged , ,

GastPost: Fran Bambust pleit voor een Vlaamse Nudge Unit

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost van een gastblogger is.

Dia 36 over nudging uit de presentatie van Fran Bambust op Cibe City, 2013-11-08.

Mag ik een Team Keuze-architectuur? door Fran Bambust, imagineer & campaign & information architect bij Cibe Communication (Gent)

Ik ga graag in op de idee die Patrick Vandenberghe in zijn uitgebreide Onvolledige overzichten van trends en uitdagingen” naar voor schoof: de opportuniteit om nudging en keuze-architectuur in het nieuwe beleidsplan in te schrijven. Ik sta al lang niet meer alleen met het inzicht dat busstickers en affiches niet volstaan om gedrag of attitudes te veranderen. Sinds ik een dikke vier jaar geleden het 7E-model lanceerde, is al meermaals betoogd dat we ons op de mens in zijn geheel moeten richten als we verandering ambiëren, en niet alleen op kennis en inzicht.

Meer nog, informeren en sensibiliseren is niet alleen ontoereikend, maar waarschijnlijk vaak contraproductief. Psychologen hebben het wat dat betreft over het ironisch effect. Zo werkt berichtgeving over positieve psychologie deprimerend (cf. The antidote van Oliver Burkeman), werken campagnes om overgewicht tegen te gaan vaak averechts (cf. The ironic effects of weight stigma van Brenda Major e.a. in het Journal of Experimental Social Psychology vol. 51 p. 74-80), en lokken borstkankerpreventiecampagnes net een struisvogelreactie uit (cf. Motivating women to forget the message: when do breast cancer ads backfire?“, Science News 2013-12-10).

“Om gedrag te veranderen moet je je ook echt op gedrag richten”, klinkt het gelukkig steeds vaker (zie bv. het artikel over korter douchen Gedrag verander je zo! van Elise Latour, of de studie uit 2012 Gedragsverandering via campagnes in opdracht van de Dienst Publiek en Communicatie van het Nederlandse ministerie van Algemene Zaken)!

Communicatiebureaus volstaan niet

Marketingbureaus weten al langer dan vandaag dat je ook emoties en beleving moet betrekken, maar toch zijn ook zij niet het best geplaatst om ons te helpen. De gewone marketingtechnieken, de oeroude 4P’s, de AIDA’s en andere gouden regels van de commerciële sector schieten te kort. Hun technieken zijn er immers vaak op gericht om gewoontes en verlangens – de vraag van de markt, weet je wel – te bestendigen en nog sneller te lenigen, terwijl we vanuit een maatschappelijk bredere vraag net gewoontes willen bijsturen.

Bovendien gaat het niet enkel om ‘meer emotie’. Bij gedragsverandering zijn wel meer hefbomen te hanteren. Zo halen Sunstein & Thaler in Nudge – zowat het basiswerk van keuze-architectuur – er meerdere aan, en ook het 7E-model groepeert een aantal soorten. Echter, de toegankelijkheid van diensten of het opzetten van defaults (Enable), de inhoud van de incentive (Encourage), het taalgebruik van de overheid zelf (Exemplify), de feedback die je krijgt bij het gebruik een dienst of regel (Experience) ligt niet binnen de opdracht of het mandaat van een bureau. En zelfs al zou een communicatiespecialist in de marge wijzen op opportuniteiten of problemen bij die hefbomen, dan komt die vast te laat. Deze factoren liggen doorgaans immers al vast nog voor een communicatieopdracht wordt uitgeschreven!

Een bredere cel

Ik volg dan ook de insteek van Machteld Weyts om multidisciplinaire teams al vanaf de aanvang bij elke campagnevraag te betrekken, in navolging van de Nederlandse Factor C bijvoorbeeld. Maar nog liever zag ik ons verder gaan. We kunnen ons ook laten inspireren door het Britse Behavioural Insights Team of de Amerikaanse Nudge Unit of Nudge Squad die op dit eigenste ogenblik wordt overwogen. Zij hebben het niet alleen over “communicatie vanaf de aanvang” maar over keuze-architectuur. Zij hebben het over het nagaan van alle parameters die de keuze van de doelgroep beïnvloeden, en bepalen wat we er al dan niet kunnen tegenover zetten.

Waarom gooit iemand een papiertje op de straat? Toch niet alleen omdat ze niet weten dat dat niet mag? Wat is er mis met de vuilnisbakken? Zien we ze niet? Zijn er niet genoeg incentives? Of ligt er teveel vuil op straat? Is iets mis met onze trottoirs? Het makkelijkste en goedkoopste antwoord is er vanuit te gaan dat je mensen er moet aan herinneren, en dat een leuk filmpje dus zal volstaan. Of een flashmobMaar het zal niet helpen. Oh, misschien wel gedurende een paar dagen, hooguit een paar weken. En daarna mogen we opnieuw beginnen.

Nee, als we wel degelijk langdurig, bestendigend gedrag willen, moeten we dieper graven. Dan moeten we de vragen aanpakken met een resultaatgericht team dat het warm water niet opnieuw probeert uit te vinden, maar dat problemen aanpakt met een gedegen kennis van de huidige middelen en technologieën, de wetenschappelijke inzichten op het vlak van sociologie, sociale psychologie, gedragspsychologie, cognitiewetenschappen en communicatie. Dan hebben we nood aan een cel of een Team Keuze-architectuur.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Machteld Weyts over een aan Vlaanderen aangepaste Factor C

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost van een gastblogger is.

Foto van Nelson Mandela als illustratie bij het citaat in het artikel over de taal van het hart versus de taal van het verstand.

Pleidooi voor meer communicatief beleid door Machteld Weyts, docent overheidscommunicatie aan de Arteveldehogeschool Gent.

Ik verdiep mij al een tijdje in de integratie van beleid en communicatie. Niet alleen om mijn studenten beter voor te bereiden op een rol als communicatieadviseur, maar ook omdat ik heilig geloof in de democratische meerwaarde van communicatie. En dan bedoel ik communicatie in de zuiverste zin van het woord: mensen die, vanuit verschillende rollen, met elkaar praten. Mensen die elkaar proberen te verstaan, ook letterlijk. Nelson Mandela verwoordde het zo: “If you talk to a man in a language he understands, that goes to his head. If you talk to him his language, that goes to his heart.” Dàt is waar communicatief beleid om draait. Verbinding en aansluiting zoeken met diegenen voor wie het beleid echt bedoeld is, nog voor het gemaakt wordt.

Beleid en communicatie met elkaar verzoenen lijkt niet altijd een makkelijke klus. Terwijl beleidsmakers vaak geen idee hebben wat ze aan communicatiemedewerkers kunnen vragen, behalve ‘giet dat maar in een folder’ of ‘zet hier iets over op de website’, weten communicatiemedewerkers zich soms geen houding tegenover beleidsmakers. Want die brengen hen toch pas op de hoogte als alle beslissingen al genomen zijn. Met alle frustraties vandien, niet in het minst bij de burger die vaak de dupe is van deze non-communicatie.

Als we die twee dichter bij elkaar willen brengen, starten we maar beter binnen de organisatie zelf. Het begint met multidisciplinaire teams, waarin zowel diegenen die de beslissingen nemen, de (interne of externe) inhoudelijk deskundigen en de communicatiemedewerkers van bij de start van een beleidsproces samen aan tafel zitten. Om te weten waar het nu eigenlijk om draait. Hoever het beleid al gevorderd is. En wie daar dan bij betrokken is of betrokken moet worden. Waar deze personen of groepen van wakker liggen. En hoe je daar als overheid een oplossing voor kan bieden. Of de betrokkenen misschien zelf een oplossing laat zoeken.

Een goede communicatie over beleid begint dus lang vooraleer dit beleid bepaald is. Net het denkproces over het beleid moet communicatief tot stand komen. De rol en de belangen van betrokken actoren bepalen grotendeels hoe je het beleid invult.  Die kennis zit al grotendeels bij de medewerkers. Door binnen de organisatie met meerdere blikken naar een situatie te kijken, krijg je een vollediger en breder beeld als startpunt voor een beleidsproces. Het zal ook snel duidelijk worden over welke thema’s of doelgroepen je nog meer informatie nodig hebt. Dat kan een startpunt zijn voor extra onderzoek of participatie.

Onze  noorderburen bedachten ruim tien jaar geleden al een visie en methodiek om communicatie naar het hart van het beleid te brengen. Onder de naam ‘Factor C‘ gaat een heel stappenplan schuil om vroeg in een beleidsproces signalen uit de omgeving zo goed mogelijk op te vangen en te vertalen naar beleidsbeslissingen. Zo ontwikkel je beleid dat meer gedragen is, en achteraf minder ‘reparatie’ nodig heeft.

Lees verder

Getagged , , , , , , , ,

Onvolledig overzicht van mogelijke trends en uitdagingen

Citaat van Herbert Simon uit "Designing organizations for an information-rich world" (1971), p.40-41.

Citaat van Herbert Simon uit “Designing organizations for an information-rich world” (1971), p.40-41.

Hieronder, bij wijze van eerste prikkeling, een onvolledig – onvermijdelijk – overzicht van trends, uitdagingen en probleemstellingen die we al in beeld zagen komen. De verbanden die soms worden gelegd, kunnen een volgende keer ook anders worden gelegd. Maar het gaat hem in de prikkelfase niet om de perfecte indeling of het elegantste venndiagram, maar wel om het op temperatuur krijgen van de visievorming. Daarom ook komen we er in volgende blogposts  op terug, en rekenen we op reacties via deze blog of in de workshops of forum(s).

Wat voorafging: in de beleidsnota 2009-2014 hebben we gewerkt met principes als geïntegreerde informatie (o.a. productencatalogus), een open overheid (o.a. open data via de Vlaamse infolijn), directe interactie (o.a. sociale media), proactieve en alerte communicatie (anticiperen op vragen, informatie op maat), lage drempel, duurzaam, interne en externe samenwerking, kwaliteitsverbetering door meten en evalueren (cf. de indicatoren die we nu hebben), communicatie bij het begin van het beleidsproces, …  De meest uitgewerkte paragraaf is die over wat we toen nog reputatiemanagement noemden – ondertussen geëvolueerd naar een heus merkbeleid.

In het normendecreet van 2005 staan principes over tijdigheid, herkenbaarheid, neutraliteit, actieve bekendmaking, de te gebruiken taal en ook noties als beslist beleid

Naar beide clusters principes kijken, roept al vragen op. Bijvoorbeeld: hoe goed hebben we die principes toegepast de voorbije jaren en wat stond ons daar eventueel bij in de weg? Hoe evalueren we die principes en welke vinden we eventueel voer voor discussie? Hoe gaan we om met die principes in het licht van andere ontwikkelingen die we tussen nu en 2020 op ons af zien komen?

Hieronder een hele reeks nieuwe uitdagingen en trends  (klik op Lees verder“).

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
%d bloggers liken dit: