Tagarchief: gedragspsychologie

2015-10-13: verslag lerend netwerk thema #2 over communicatie en beleid maken met kennis van gedrag

Foto van de aanwezigen (op één na) tijdens de eerste bijeenkomst van het ToeComSt-kennisdelingsnetwerk #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging), Brussel 2015-10-13. (Geen hergebruik van de foto toegestaan.)

Foto van de aanwezigen (op één na) tijdens de eerste bijeenkomst van het ToeComSt-kennisdelingsnetwerk #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging), Brussel 2015-10-13. (Geen hergebruik van de foto toegestaan.)

Na de oprichting van de lerende (kennisdelings)netwerken op 20015-06-11 (zie deze eerdere blogpost), hielden de leden van het netwerk rond thema #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging) vorige dinsdag 2015-10-13 een eerste bijeenkomst. U vindt hier het verslag (pdf van 399 kB).

Bonus verslagen:

Deelt ù boeiende lectuur of verslagen? Dan zijn uw inzichten of een link ernaar welkom als commentaar onderaan deze blogpost of in de LinkedIn groep “Sociale marketing, nudging, keuze-architectuur en gedragspsychologie in de overheids- & non-profitsector“ !

Getagged , , , , , , , , , , , ,

Twee nieuwe LinkedIn groepen

Uitsnede (detail) uit de foto "Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling" van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Originele foto: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stone_Elephant_Road_-_elephants_-_P1060468.JPG (http://flande.rs/i3)

Uitsnede (detail) uit de foto “Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling” van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Meer info: http://flande.rs/i4

Na de LinkedIn groep “Communicatiemedewerkers bij de Vlaamse overheid” (enkel bedoeld voor die categorie Vlaamse ambtenaren, sorry) hebben we er bij de afdeling Communicatie zopas twee nieuwe opgericht :

  1. de LinkedIn groep “Sociale marketing, nudging, keuze-architectuur en gedragspsychologie in de overheids- & non-profitsector
  2. de LinkedIn groep “Participatie en interactieve beleidsvorming“.

Beide groepen zijn open voor niet-ambtenaren. Dat rijmt met deze OESO-aanbeveling uit 2012 ;-) met name “2. Adhere to principles of open government, including transparency and participation in the regulatory process”. Meer daarover op www.oecd.org/gov/regulatory-policy/recommendations-guidelines.htm (met daar deze pdf van 564 kB).

En tot slot: in dit artikel vindt u meer nuttige links over open policy making e.d. in de buurlanden, en nog meer wegwijzers naar artikels en sites over de onderwerpen van beide groepen.

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Infosessie over beleid maken met kennis van gedrag(spsychologie)

Op dinsdag 16 december 2014 in de namiddag organiseerden de SERV en de departementen DAR (team Communicatiebeleid & Stafdienst Vlaamse Regering), BZ (Wetsmatiging) & LNE (afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, dienst Beleidsvoorbereiding en -evaluatie) een infosessie voor Vlaamse ambtenaren over hoe inzichten uit de gedragpsychologie en noties als keuze-optimalisatie kunnen worden toegepast om succesvol beleid te maken.

  • Dat rijmt met de Beleidsnota 2014-2019 Algemeen Regeringsbeleid, strategische doelstelling SD 5, operationele doelstellingen ofte OD’s 1 & 2: “Inzicht in drempels en hefbomen om de effectiviteit van het beleid en de communicatie van de Vlaamse overheid te versterken.”
  • Ook in de beleidsnota Omgeving (2014-2019 / pdf van 16 MB) komen ambities ter sprake als “verdieping van kennis over gedrag” en “leren uit principes van de gedragseconomie”.

Tijdens de sessie (in het Ferrarisgebouw in de Brusselse Noordwijk) was er ruimte voor vragen, samen nadenken & dialoog. Onderaan deze blogpost vindt u de presentaties als bijlage (pdf van 2,3 MB), een ter plekke geschreven verslag van Marijke Vrijders met een paar aanvullingen door Patrick Vandenberghe, beiden van het team Communicatiebeleid, en ook een hele reeks relevante links, bv. naar de Nederlandse kabinetsnota van 2014-12-04.

We hadden twee experten van de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan boord, een Vlaamse experte in keuze-optimalisatie en een Vlaming die erg vertrouwd is met hoe het Britse Behavioural Insights Team (BIT) opereert:

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Annick Vanhove over een coachende overheid + vijf tips

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Afvalzakken onder aanmaning "Verboden te sluikstorten".

Pleidooi voor een overheid die minder predikt en meer coacht door Annick Vanhove, coach & consultant

Om de kwaliteit van onze overheidscommunicatie te verbeteren, schuiven Fran Bambust en Machteld Weyts respectievelijke keuze-architectuur en Factor C als remedie naar voren. Twee opties waar ik volledig achter sta en die zekere betere overheidscommunicatie opleveren op voorwaarde dat politiek verantwoordelijken, beleidsmedewerkers en communicatiemensen zich minder gedragen als pastoors en meer als coaches.

Waar voor mij het verschil zit?

  • Een pastoor heeft zijn overtuigingen en zijn oplossingen ; die passen binnen zijn referentiekader en hij verkondigt die aan zijn medemensen.
  • Een coach legt zijn referentiekader naast dat van de coachee zodat ze samen op zoek kunnen gaan naar wat een gewenste verandering kan zijn. Daarna tekenen ze een realistisch veranderpad uit waarbij de coachee net zoveel uit zijn comfortzone gehaald wordt dat de verandering haalbaar blijft.

Een voorbeeld kan verduidelijken waarom overheden voor mij eerder coaches dan pastoors moeten zijn. Recent werkte ik met enkele preventiewerkers van een Vlaamse stad tijdens een workshop “Effectieve campagnes” rond het thema “afval in de vuilnisbak”. De campagne waarrond ze wilden werken was zo goed als klaar. Ze gingen kerstmarktbezoekers er met affiches en folders aan herinneren dat afval in de vuilnisbak hoort en niet op de grond. De fotoshoot voor de affiche was ingepland voor de volgende week. Ze zochten vooral inspiratie voor het soort foto dat op de affiche moest.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Fran Bambust pleit voor een Vlaamse Nudge Unit

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost van een gastblogger is.

Dia 36 over nudging uit de presentatie van Fran Bambust op Cibe City, 2013-11-08.

Mag ik een Team Keuze-architectuur? door Fran Bambust, imagineer & campaign & information architect bij Cibe Communication (Gent)

Ik ga graag in op de idee die Patrick Vandenberghe in zijn uitgebreide Onvolledige overzichten van trends en uitdagingen” naar voor schoof: de opportuniteit om nudging en keuze-architectuur in het nieuwe beleidsplan in te schrijven. Ik sta al lang niet meer alleen met het inzicht dat busstickers en affiches niet volstaan om gedrag of attitudes te veranderen. Sinds ik een dikke vier jaar geleden het 7E-model lanceerde, is al meermaals betoogd dat we ons op de mens in zijn geheel moeten richten als we verandering ambiëren, en niet alleen op kennis en inzicht.

Meer nog, informeren en sensibiliseren is niet alleen ontoereikend, maar waarschijnlijk vaak contraproductief. Psychologen hebben het wat dat betreft over het ironisch effect. Zo werkt berichtgeving over positieve psychologie deprimerend (cf. The antidote van Oliver Burkeman), werken campagnes om overgewicht tegen te gaan vaak averechts (cf. The ironic effects of weight stigma van Brenda Major e.a. in het Journal of Experimental Social Psychology vol. 51 p. 74-80), en lokken borstkankerpreventiecampagnes net een struisvogelreactie uit (cf. Motivating women to forget the message: when do breast cancer ads backfire?“, Science News 2013-12-10).

“Om gedrag te veranderen moet je je ook echt op gedrag richten”, klinkt het gelukkig steeds vaker (zie bv. het artikel over korter douchen Gedrag verander je zo! van Elise Latour, of de studie uit 2012 Gedragsverandering via campagnes in opdracht van de Dienst Publiek en Communicatie van het Nederlandse ministerie van Algemene Zaken)!

Communicatiebureaus volstaan niet

Marketingbureaus weten al langer dan vandaag dat je ook emoties en beleving moet betrekken, maar toch zijn ook zij niet het best geplaatst om ons te helpen. De gewone marketingtechnieken, de oeroude 4P’s, de AIDA’s en andere gouden regels van de commerciële sector schieten te kort. Hun technieken zijn er immers vaak op gericht om gewoontes en verlangens – de vraag van de markt, weet je wel – te bestendigen en nog sneller te lenigen, terwijl we vanuit een maatschappelijk bredere vraag net gewoontes willen bijsturen.

Bovendien gaat het niet enkel om ‘meer emotie’. Bij gedragsverandering zijn wel meer hefbomen te hanteren. Zo halen Sunstein & Thaler in Nudge – zowat het basiswerk van keuze-architectuur – er meerdere aan, en ook het 7E-model groepeert een aantal soorten. Echter, de toegankelijkheid van diensten of het opzetten van defaults (Enable), de inhoud van de incentive (Encourage), het taalgebruik van de overheid zelf (Exemplify), de feedback die je krijgt bij het gebruik een dienst of regel (Experience) ligt niet binnen de opdracht of het mandaat van een bureau. En zelfs al zou een communicatiespecialist in de marge wijzen op opportuniteiten of problemen bij die hefbomen, dan komt die vast te laat. Deze factoren liggen doorgaans immers al vast nog voor een communicatieopdracht wordt uitgeschreven!

Een bredere cel

Ik volg dan ook de insteek van Machteld Weyts om multidisciplinaire teams al vanaf de aanvang bij elke campagnevraag te betrekken, in navolging van de Nederlandse Factor C bijvoorbeeld. Maar nog liever zag ik ons verder gaan. We kunnen ons ook laten inspireren door het Britse Behavioural Insights Team of de Amerikaanse Nudge Unit of Nudge Squad die op dit eigenste ogenblik wordt overwogen. Zij hebben het niet alleen over “communicatie vanaf de aanvang” maar over keuze-architectuur. Zij hebben het over het nagaan van alle parameters die de keuze van de doelgroep beïnvloeden, en bepalen wat we er al dan niet kunnen tegenover zetten.

Waarom gooit iemand een papiertje op de straat? Toch niet alleen omdat ze niet weten dat dat niet mag? Wat is er mis met de vuilnisbakken? Zien we ze niet? Zijn er niet genoeg incentives? Of ligt er teveel vuil op straat? Is iets mis met onze trottoirs? Het makkelijkste en goedkoopste antwoord is er vanuit te gaan dat je mensen er moet aan herinneren, en dat een leuk filmpje dus zal volstaan. Of een flashmobMaar het zal niet helpen. Oh, misschien wel gedurende een paar dagen, hooguit een paar weken. En daarna mogen we opnieuw beginnen.

Nee, als we wel degelijk langdurig, bestendigend gedrag willen, moeten we dieper graven. Dan moeten we de vragen aanpakken met een resultaatgericht team dat het warm water niet opnieuw probeert uit te vinden, maar dat problemen aanpakt met een gedegen kennis van de huidige middelen en technologieën, de wetenschappelijke inzichten op het vlak van sociologie, sociale psychologie, gedragspsychologie, cognitiewetenschappen en communicatie. Dan hebben we nood aan een cel of een Team Keuze-architectuur.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,
%d bloggers liken dit: