Tagarchief: gedragsbeïnvloeding

2015-10-13: verslag lerend netwerk thema #2 over communicatie en beleid maken met kennis van gedrag

Foto van de aanwezigen (op één na) tijdens de eerste bijeenkomst van het ToeComSt-kennisdelingsnetwerk #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging), Brussel 2015-10-13. (Geen hergebruik van de foto toegestaan.)

Foto van de aanwezigen (op één na) tijdens de eerste bijeenkomst van het ToeComSt-kennisdelingsnetwerk #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging), Brussel 2015-10-13. (Geen hergebruik van de foto toegestaan.)

Na de oprichting van de lerende (kennisdelings)netwerken op 20015-06-11 (zie deze eerdere blogpost), hielden de leden van het netwerk rond thema #2 over communicatie & beleid maken met kennis van gedrag (sociale marketing, keuze-architectuur, nudging) vorige dinsdag 2015-10-13 een eerste bijeenkomst. U vindt hier het verslag (pdf van 399 kB).

Bonus verslagen:

Deelt ù boeiende lectuur of verslagen? Dan zijn uw inzichten of een link ernaar welkom als commentaar onderaan deze blogpost of in de LinkedIn groep “Sociale marketing, nudging, keuze-architectuur en gedragspsychologie in de overheids- & non-profitsector“ !

Getagged , , , , , , , , , , , ,

Twee nieuwe LinkedIn groepen

Uitsnede (detail) uit de foto "Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling" van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Originele foto: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Stone_Elephant_Road_-_elephants_-_P1060468.JPG (http://flande.rs/i3)

Uitsnede (detail) uit de foto “Stone elephants along the spirit way of the Hongwu Emperor at Ming Xiaoling” van Vladimir Menkov (2011-01-27), gebruikt volgens Creative Commons CC BY-SA 3.0. Meer info: http://flande.rs/i4

Na de LinkedIn groep “Communicatiemedewerkers bij de Vlaamse overheid” (enkel bedoeld voor die categorie Vlaamse ambtenaren, sorry) hebben we er bij de afdeling Communicatie zopas twee nieuwe opgericht :

  1. de LinkedIn groep “Sociale marketing, nudging, keuze-architectuur en gedragspsychologie in de overheids- & non-profitsector
  2. de LinkedIn groep “Participatie en interactieve beleidsvorming“.

Beide groepen zijn open voor niet-ambtenaren. Dat rijmt met deze OESO-aanbeveling uit 2012 ;-) met name “2. Adhere to principles of open government, including transparency and participation in the regulatory process”. Meer daarover op www.oecd.org/gov/regulatory-policy/recommendations-guidelines.htm (met daar deze pdf van 564 kB).

En tot slot: in dit artikel vindt u meer nuttige links over open policy making e.d. in de buurlanden, en nog meer wegwijzers naar artikels en sites over de onderwerpen van beide groepen.

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Infosessie over beleid maken met kennis van gedrag(spsychologie)

Op dinsdag 16 december 2014 in de namiddag organiseerden de SERV en de departementen DAR (team Communicatiebeleid & Stafdienst Vlaamse Regering), BZ (Wetsmatiging) & LNE (afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid, dienst Beleidsvoorbereiding en -evaluatie) een infosessie voor Vlaamse ambtenaren over hoe inzichten uit de gedragpsychologie en noties als keuze-optimalisatie kunnen worden toegepast om succesvol beleid te maken.

  • Dat rijmt met de Beleidsnota 2014-2019 Algemeen Regeringsbeleid, strategische doelstelling SD 5, operationele doelstellingen ofte OD’s 1 & 2: “Inzicht in drempels en hefbomen om de effectiviteit van het beleid en de communicatie van de Vlaamse overheid te versterken.”
  • Ook in de beleidsnota Omgeving (2014-2019 / pdf van 16 MB) komen ambities ter sprake als “verdieping van kennis over gedrag” en “leren uit principes van de gedragseconomie”.

Tijdens de sessie (in het Ferrarisgebouw in de Brusselse Noordwijk) was er ruimte voor vragen, samen nadenken & dialoog. Onderaan deze blogpost vindt u de presentaties als bijlage (pdf van 2,3 MB), een ter plekke geschreven verslag van Marijke Vrijders met een paar aanvullingen door Patrick Vandenberghe, beiden van het team Communicatiebeleid, en ook een hele reeks relevante links, bv. naar de Nederlandse kabinetsnota van 2014-12-04.

We hadden twee experten van de Nederlandse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) aan boord, een Vlaamse experte in keuze-optimalisatie en een Vlaming die erg vertrouwd is met hoe het Britse Behavioural Insights Team (BIT) opereert:

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Frank Goetmaeckers pleit voor een centrale strategie

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

2,6 miljoen euro en een wiebelend vingertje door Frank Goetmaeckers, communicatiespecialist bij f-twee …  Hij pleitte twee maand geleden op deze blog voor een terugkeer naar de basics. De straffe reacties die hij daarop kreeg, maakten hem nieuwsgierig.

“De Vlaming moet Vlaamse groenten eten, genoeg bewegen, zijn afval voor zijn deur zetten. De burger moet dit, de burger moet dat…”

Mijn eerdere post bracht wat leven in deze bloggerij. De een noemde mijn tekst een godsgeschenk, de andere een ‘frustratie’. Dan weet je het wel. Ergens is een zenuwtje geraakt. En dat maakt het interessant. Dus ging ik wat dieper wrikkelen.

Handig aan de Vlaamse overheid is dat ze zoveel cijfers over zichzelf publiceert. Dapper ook, want die cijfers zijn niet altijd de meest flatterende. Het vertrouwen in de Vlaamse administratie is beland op een all time low. Dat is een probleem voor communicatoren. Want zonder vertrouwen zit je te communiceren in het luchtledige. Bovendien is het imago van de Vlaamse overheid de voorbije vijf jaar verzwakt in elk onderzocht facet (zie de Vlaamse Regionale Indicatoren [Vrind] 2013, blz. 32-33). Een grondig herdenken van de strategie – zoals men nu doet – is dus geen overbodige luxe.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , ,

GastPost: Loes Hekkens over intervention mapping

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Puzzzelstukken

Waarom moeilijk doen als het samen kan door Loes Hekkens, freelance communicatieadviseur, mede auteur van Communicatiekragt en samen met Fia Sanders oprichter van het collectief Bewijskragt over gedrag & communicatie

Gedragsverandering komt bij de overheid steeds meer in zwang en dat is niet zo vreemd want veel overheidsvraagstukken gaan nou eenmaal over gedrag en hoe je dat kan beïnvloeden: geen alcohol in het verkeer, langzamer rijden in de bebouwde kom, veilig vrijen en stimuleren van burenhulp. Maar hoe doe je dat?

Recente wetenschappelijke inzichten op het gebied van onder meer de sociale psychologie, behavioral economics, persuasieve communicatie en neurowetenschap geven ons interessante handvatten om gedrag effectief te beïnvloeden. Maar eerlijk is eerlijk communicatie is maar in zeer beperkte mate in staat gedrag te veranderen. Er zijn meer instrumenten nodig. De kracht zit dan ook in samenwerking.

Met veel plezier las ik de gastblogposts van Fran Bambust en Annick Vanhove. Zij pleiten voor verbreding van het vak en samenwerking met andere partijen.

Die tijden zijn echt voorbij

Nogal een verandering in overheidsland waar we gewend zijn gefragmenteerd bezig te zijn, ieder op zijn eigen eilandje. Waar de afdeling communicatie meestal aan het eind van de rit wordt ingeschakeld om uitgewerkt beleid rond te bazuinen, en dan maar hopen dat iedereen het begrijpt, het op de juiste manier verwerkt en er naar handelt. Die tijden zijn nu echt voorbij. Het wekt geen vertrouwen en erger nog het werkt in de meeste gevallen niet. We moeten toe naar een samenwerking met interne en externe partijen waarbij we ieder vanuit onze eigen expertise een bijdrage leveren aan de beoogde verandering.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

GastPost: Frank Goetmaeckers over Harry Potter, silo-denken en kennisoverdracht

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Back to basics: kennisoverdracht zonder gadgets door Frank Goetmaeckers, communicatiespecialist bij f-twee, dat de voorbije 27 jaar vooral de overheid als klant had. Hij nam deel aan de brainstorm op 20 januari en … wenst zich te excuseren.

“De Vlaamse communicatoren zijn zoals hun collega’s happig op de laatste gadgets: nudges, crowd surfing, second screen, gamification … Maar ik vrees dat de Vlaamse overheid eerst nog andere welpjes te temmen heeft. De werkstructuur in eigen huis rammelt.”

Ik werk in een stad die het woord ‘allochtoon’ verboden heeft. De begrafenisstoet die door de straten trok – inclusief doodskist en rouwkransen – had een hoog Harry Potter-gehalte. Spreek de magische woorden uit en poef, het probleem verdwijnt. Straffer nog, alle Voldermorts-nog-aan-toe. Spreek een magisch woord niet meer uit, en poef, het probleem verdwijnt. In het Gentse stadhuis zitten krachtiger tovenaars dan in heel Zweinstein samen!

We kunnen daar wat lacherig over doen, maar eigenlijk moeten we applaudisseren en de case van nabij volgen. Het Gentse college volgt immers gewoon de nieuwste tendensen in de communicatietheorie: ‘gedragsverandering door campagnes’. De theorie is intrigerend en kwam ook snel bovendrijven in de workshop die de Vlaamse overheid organiseerde, om de toekomstige Vlaamse communicatiestrategie te bespreken.

Het prettige aan dergelijke workshops is dat je een bende specialisten samen zet, die gezellig over het nieuwste gadget keuvelen. Pas achteraf, in de auto huiswaarts, overvalt je de vraag: ‘dat was leuk, maar heeft onze gastheer zich ook geamuseerd?’ Ik vrees er voor. Daarom wil ik nog snel wat extra’s aandragen.

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , , , , ,

GastPost: Fran Bambust over effectreflexen en reflexeffecten

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Vestibulo-ocular reflex lateroflexion of neck

ToeComStVondsten 1: over effectreflex en reflexeffecten door Fran Bambust, imagineer & campaign & information architect bij Cibe Communication (Gent)

Zoals het wel eens aan de toog klinkt: ge hadt erbij moeten zijn. Op de unieke denkdag die toecomst heette, klopte een rugzakvol koppen tegen elkaar tot het klonk, en het geluid werd een breinverblindende symfonie van ideeën. Het had een kakofonie kunnen worden, ware het niet van de dirigenten van dienst, die ik bij deze wil bedanken voor hun metrisch ordenend optreden. Zelf vind ik van mezelf dat ik klonk als een saaie, schelle viool, en een ander vond ik, bij overtrokken focus, dan weer een te monotone contrabas, maar samen met de blazers, de slaginstrumenten en de digitale instrumenten – die zomaar even uit de hoed een hele melodie in één frase wisten te vatten – telde alles op tot een klanktextuur waarop ik nog wel enkele uren, dagen, weken kan doorkauwen.

Ik heb niet de ambitie om de complexiteit van alle insteken te vatten. Ik heb ook niet de pretentie dat ik er dé trend of het belangrijkste inzicht zou kunnen uitfilteren. Ik ben als bijdrager immers bevoordeeld en geneigd om die ideeën die aansluiten bij mijn dada’s als relevanter te beschouwen dan andere. Maar toch wil ik enkele inzichten delen die mij die maandag speciaal zijn bijgebleven, hoe persoonlijk ze ook zijn gekleurd.

Lees verder

Getagged , , , , , ,

GastPost: Guido Rijnja over de toekomst van onzekerheidscommunicatie

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Alles draait om twijfel (de toekomst van onzekerheidscommunicatie) door Guido W. Rijnja, adviseur communicatiebeleid bij de Nederlandse Rijksvoorlichtingsdienst in Den Haag

Onzekerheid is troef en dat zien we op alle mogelijke manieren. Wereldleiders vragen zich af hoe de financieel-economische crisis getackeld kan worden. Wie bij de overheid worstelt er niet met de vraag hoe basisfuncties als de zorg voor een basisbestaan en de continuïteit van de rechtsorde gestalte kunnen krijgen? Burgers weten het vaak ook niet meer: vaste bakens verliezen hun functie, zoals de zuilen van weleer met hun veilige havens en hun herkenbare trefmomenten. Gezagdragers fronsen bij het begrip vertegenwoordiging: namens wie sta ik hier nog?  Adieu baan met vaste aanstelling: naast privérelaties kennen ook werkrelaties steeds meer een projectmatig karakter. We leven in ‘vloeibare tijden’, zegt de socioloog Zygmunt Bauman, waarin vooral zeker is dat niets zeker is. En dus? Wat bieden we als overheidscommunicatoren op dit front eigenlijk? Deze blogpost bepleit een nog nauwelijks benutte troef uit te spelen: twijfel, zo u wilt, onzekerheidscommunicatie.

Regelzucht …

Je kunt in reacties op onzekere tijden twee dominante zienswijzen ontdekken. Aan de ene kant dienen de aanhangers van de regelende overheid zich aan. Het moet afgelopen zijn met het geneuzel, je moet zeggen waar het op staat en de heldere leider moet opstaan met een helder verhaal. Visie, quo vadis? Klip en klaar, boter bij de vis: we moeten toch wat doen?! Het is het scenario van De Sterke Man: investeer in maatregelen om – nu! – schaarse middelen te verdelen, of het nu gaat om bijstand, om woonruimteverdeling of banen. Klits, klats, klander: maak even een schema, en die ‘prikkelfase‘ kan toch best in een maand … Het New Public Managementdenken klinkt overal door, alles is maakbaar – als je maar wilt …

… of uitgestelde overheid?

Daar tegenover staan de supporters van wat je de uitgestelde overheid kunt noemen: degenen die bepleiten dat de overheid op z’n handen moet leren zitten: laat los, houdt afstand, sluit aan. Het initiatief moet aan anderen worden gelaten en je moet de civil society niet in de weg zitten. Het internet faciliteert ongekende manieren voor iedereen om initiatief te nemen, diensten te organiseren en vooral te ruilen (‘wie kan mijn kamer behangen, ik kan goed fietsen repareren’). Burgers vormen nieuwe gemeenschappen waarin een ongekende vindingrijkheid de kop opsteekt. Als het waar is dat de overheid vooral moet doen wat de samenleving zelf niet kan, kan ze zich nu bewijzen: faciliteer de infrastructuur waarin mensen zelf verantwoordelijkheid kunnen dragen voor hun werk- en leefomgeving.

Doe iets!

Er zijn ongetwijfeld meer patronen te ontdekken in de publieke reactie op de onzekerheid en – zoals Bauman waarneemt – de onveiligheid die mensen daarbij ervaren. En ongetwijfeld zijn de twee typen reacties van alle tijden. Alexis de Tocqueville schreef al twee eeuwen geleden dat mensen onophoudelijk worden gedreven door twee strijdige hartstochten:

Lees verder

Getagged , , , , , , , , , , , , , ,
%d bloggers liken dit: