GastPost: Rein van Gisteren over zelfreferentialiteit versus de buitenwereld

Afbeelding om aan te duiden dat een blogpost op Toecomst.Com van een gastblogger is.

Serpiente alquimica

En dan nu iets over zelfreferentialiteit … door Rein van Gisteren, zelfstandig communicatieadviseur in Hoeilaart

Nog een prik aan het slot van de prikkelfase. Op deze website zijn ‘wij’ in veel redeneringen het vertrekpunt. Nogal wiedes voor een discussie onder vakgenoten. Maar daar loert ook een gevaar. Want het gaat uiteindelijk om ‘zij’. Het probleem wordt manifester naarmate die ‘zij’ te lang impliciet blijft.

Gelukkig zijn in april de stakeholders aan het woord. Ik hoop dat dat burgers zijn, want zij zijn de enigen die in een meervoudige relatie tot de overheid staan. De belangen van alle andere ‘stakeholders’ zijn daarvan afgeleid (anders hadden ze in een democratie wel kiesrecht). Bij het lezen van deze – vrij egocentrische – vragen werd ik geprikkeld:

  • Wat staat er in het functieprofiel van de communicatieprofessional van de toekomst?
  • Worden we specialisten of generalisten?
  • Strategen of excellente uitvoerders?
  • Werken we ook op zondag?
  • En zitten we dan nog bij een afdeling Communicatie of zijn we eenpitters bij beleids- en uitvoeringsafdelingen?
  • Welke kennis en vaardigheden heb je dan nodig?
  • Waar is de toekomst al begonnen en hoe kunnen we daarvan leren?

Het gaat immers niet om de beroepsbeoefenaren, maar om de communicatiefunctie in een organisatie. Als het communicatief vermogen van de organisatieleiding (en van wetgevingsjuristen) iets groter zou zijn, waren een heleboel communicatiespecialisten niet eens nodig.

Soms lijken we ons als beroepsbeoefenaren suf te staren op onze eigen navel. ‘We’ gaan ‘onze’ ‘eigen’ discipline zien als het centrum van het universum. Deelt de buitenwereld dat perspectief wel? Zien zij hetzelfde licht? Of blijven we rondjes draaien en bijten we als een ouroboros in eigen staart?

Wie zijn die ‘zij’?

  • Soms bedoelen we onze vakgenoten die nog wat achteroplopen.
  • En soms beleidsmensen (alsof ‘wij’ dat niet zijn).
  • Of de beleidsbepalers c.q. bestuurders en gekozenen.
  • Ja, en af en toe is het de burger. (Toch figureren burgers in veel bijdragen op deze site slechts als doelgroep, als klant of subject van overheidscommunicatie. Helaas weinig als partner en als opdrachtgever.)
  • Ja soms plaatsen we de functie ‘communicatie’ zelfs tegenóver ‘beleid’ (en suggereren we daarmee dat ‘wij’ van communicatie zijn en niet van beleid).

Laten we ons realiseren dat de meeste contacten met de Vlaamse overheid niet verlopen via communicatieprofessionals. Al onze campagnes mogen dan nog zo fraai zijn, maar als de overheid daarnaast onbegrijpelijke regels blijft bekendmaken met als enige verdediging ‘omdat dat nu eenmaal zo in de wet staat’, dan zetten wij ons vak in voor de verkeerde doelen. De kerntaak van een communicatieadviseur ligt bij het maken van begrijpelijk beleid, en is niet het begrijpelijk maken van beleid.

In splendid isolation?

Een bestendige visie op de toekomst van de overheidscommunicatie moet aansluiten op een bestendige visie op de toekomst van de overheid. Het is fijn om te ervaren dat de Vlaamse overheid de ‘eigen’ kring heeft doorbroken en de buitenwereld betrekt bij de gedachtevorming. Chapeau!

Nu is het van belang om door te pakken.

De volgende stap is een toetsing door de echte buitenwereld. Burgers willen dat beleidsvraagstukken worden opgelost. Het zou me niet verbazen als ze verlangen dat de overheid meer eenvoud betracht, dat haar daad aansluit op haar belofte, dat een antwoord tijdig is en juist, dat de Wob ook naar de geest wordt nageleefd, dat zij een luisterend oor biedt, dat zij bereikbaar is en responsief. Kortom: overheidscommunicatie moet burgercommunicatie worden. Geen slappe PR-machine waar ik steeds de partij- en persoonsnamen van ministers tegenkom.

Minder meedelen. Meer delen.

De acceptatie van de oplossingen die communicatieprofessionals aanbieden zal groeien, naarmate we er beter in slagen om het perspectief van burgers aan te nemen. Waardoor ‘zij’ het gevoel krijgen dat wij & zij synoniemen zijn geworden. De overheid is er voor de burger en niet andersom!

Getagged , , ,

Bedenkingen? Aanvullingen? Correcties? Lof? Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: